پیش بینی در مدیریت، مدلها و انواع شیوه های آن

فرمت فایل: word تعداد صفحات: 60 پیش بینی (Forecasting) هر مدیری در تصمیم گیریهای خود به نحوی با پیش بینی سر و کار دارد. برخی از پیش بینی ها ساده و برخی دیگر پیچیده و مشکل می باشند. همچنین پیش بینی ها می توانند برای دوره های زمانی کوتاه مدت یا بلند مدپیش بینی در مدیریت، مدلها و انواع شیوه های آن|30021037|superior-brain|پیش بینی در مدیریت, مدلها و انواع شیوه های آن
با ما همراه باشید با موضوع پیش بینی در مدیریت، مدلها و انواع شیوه های آن

فرمت فایل: word



تعداد صفحات: 60









پیش بینی (Forecasting)



هر مدیری در تصمیم گیریهای خود به نحوی با پیش بینی سر و کار دارد. برخی از پیش بینی ها ساده و برخی دیگر پیچیده و مشکل می باشند. همچنین پیش بینی ها می توانند برای دوره های زمانی کوتاه مدت یا بلند مدت انجام گیرند. البته هیچگاه پیش بینی دقیقاً با واقعیت تطبیق نمی کند، و باید کوشید خطای پیش بینی به حداقل ممکن تقلیل یابد.



علمای مدیریت در زمان حاضر فنون و تکنیکهای مختلفی را برای پیش بینی ابداع کرده و در اختیار مدیران قرار داده اند. هریک از این فنون کاربرد خاص خود را دارد و با آگاهی از مجموعه آنها می توان پیش بینی های موفقتری را انجام داد. مدیران باید بکوشند تا مدلی را برای پیش بینی انتخاب کنند که پاسخگوی نیازهای سازمان و متناسب با فعالیتهای آن باشد. در بسیاری موارد ممکن است یک مدل ساده پیش بینی نتایج بهتری نسبت به یک مدل پیچیده ارائه دهد.



به طور کلی برای انتخاب مدل مناسب پیش بینی توجه به موارد زیر ضروری است :



1 ) محدوده زمانی :



مدت زمانی را که می خواهیم در آینده پیش بینی کنیم در انتخاب تکنیک بسیار حائز اهمیت است. به طور کلی اگر بخواهیم مدت نسبتاً دوری را پیش بینی کنیم بهتر است از روشهای کیفی استفاده کنیم. برعکس اگر بخواهیم پیش بینی های میان مدت و یا کوتاه مدت به عمل آوریم بهتر است روشهای کمی را به کار گیریم. نکته دیگری که در رابطه با تکنیکهای کمی پیش بینی باید مورد توجه قرار گیرد، تعیین دوره زمانی پیش بینی است زیرا تکنیکهایی که برای پیش بینی تنها یک دوره به کار می روند با تکنیکهای خاص برآورد چند دوره متفاوت است.



2 ) آمار و ارقام داده شده :



با توجه به نوع آمار گذشته نیز در نحوه پیش بینی فرق می کند. در بعضی مواقع آمار نشان دهنده روند بخصوصی است، در بعضی مواقع آمار دارای نوسانات فصلی است و بالاخره بعضی مواقع ممکن است از یک سری نوسانات تصادفی و نامنظم تبعیت کند نمودار (1) . چون تکنیکهای مختلف دارای قابلیتهای متفاوتی در رابطه با نوع آمار گذشته می باشند، باید حتی المقدور سعی شود که تکنیک مورد استفاده در رابطه با آمار داده شده باشد.



3 ) ارتباط اطلاعات با متغییر موردنظر :



در بعضی مواقع آمار و اطلاعات در رابطه با متغییر موردنظر در دسترس نیست و باید از اطلاعات مربوط به متغییر دیگری که در ارتباط با متغییر مذکور می باشد استفاده کرد. مثلاً برای پیش بینی تعداد خودرو در سطح شهر می توان از اطلاعات مربوط به میزان مصرف لاستیک استفاده کرد. بدین ترتیب نوع و روش پیش بینی با توجه به ارتباط با متغییر موردنظر متفاوت خواهد بود.



4 ) هزینه :



مدلهای مختلف پیش بینی چون دارای خصوصیات مختلفی می باشند هزینه های متفاوتی را ایجاد می کنند. بنابراین درانتخاب مدلهای پیش بینی باید هزینه آنها را به عنوان یک عامل درنظر گرفت.



5 ) دقت :



یکی از ضوابط اصلی انتخاب مدل، دقت مدل پیش بینی است، بعضی از مدلها باید با دقت 90% موقعیت را در آینده پیش بینی کنند و پاره ای از مدلها به مراتب دارای دقت بیشتری هستند. واضح است با توجه به انتظاری که از دقت مدل داریم می توانیم مدل مورد نظر را انتخاب کنیم.





6 ) سادگی :



یکی دیگر از عوامل موثر در انتخاب مدل سادگی آن است. بعضی مدلها اگرچه از دقت خیلی زیادی برخوردار هستند ولی به علت پیچیدگی، قابل استفاده در سطح کلیه سازمانها نمی باشند. در انتخاب مدل باید به یمزان سادگی و پیچیدگی آن توجه داشت.



انواع شیوه های پیش بینی



به طور کلی می توان روشهای پیش بینی را به سه گروه مختلف تقسیم کرد: پیش بینی های قضاوتی(Judgmental forecasts) پیش بینی بر مبنای گذشته (extensions of past history) و پیش بینی علت و معلولی (Causal forecasting).



پیش بینی قضاوتی



در مواقعی که اطلاعات دقیق و کاملی در مورد مساله وجود نداشته باشد از این نوع پیش بینی استفاده می شود. در این روش کوشش می شود نظرات ذهنی به صورت پیش بینی های کمی درآید و قابل استفاده شود. استفاده از نظرات کارشناسان فن، سازمانهایی که در آینده نگری صاحب تجربه اند، و سایر متخصصان می توانند در انجام این نوع پیش بینی ها مفید باشد. به هر حال در این روش اتکای ما بر قضاوت ذهنی افراد و تعبیر و تفسیر آنها از اطلاعات برای پیش بینی آینده خواهد بود.



پیش بینی بر مبنای گذشته



در این نوع پیش بینی آمار و ارقام و اطلاعات گذشته را اساس پیش بینی آینده قرار می دهیم. به عبارت دیگر فرض ما بر این است که در کوتاه مدت می توان روند گذشته را به آینده تسری داد. از این رو این روش برای پیش بینی های بلند مدت قابلیت استفاده چندانی ندارد زیرا اگرچه اطلاعات گذشته راهنمای خوبی برای آینده است اما به علت تغییراتی که در طول زمان رخ می دهد این روش به طور دقیق نمی تواند آینده را آنچنان که اتفاق خواهد افتاد در بلند مدت، پیش بینی کند. بنابراین در مواردی که دوره پیش بینی بلند مدت باشد، از این روش نمی توان به طور موثر جست.



پیش بینی علت و معلولی



اگر اطلاعات کافی در مورد موضوع پیش بینی موجود و روابط بین متغیرها نیز مشخص باشد، ما می توانیم ازاین روش استفاده کنیم. به عنوان مثال اگر بین فروش و متغیرهای دیگری مانند درآمد ملی، قیمت کالا ودرآمد خالص، رابطه ای وجود داشته باشد می توان با استفاده از روش رگرسیون که نوعی روش پیش بینی علت ومعلولی است، مدلی برای روابط مذکور تنظیم کرد و به پیش بینی پرداخت.



حال به شرح هر یک از انواع فوق می پردازیم:



پیش بینی قضاوتی – روش دلفی ( Delpni technique)



در این روش از نظر متخصصان امر نهایت استفاده به عمل می آید. ابتدا گروهی از کارشناسان و متخصصان صاحب نظر انتخاب می شوند و به وسیلۀ پرسشنامه ای نظرات آنان در مورد موضوع مربوط گرد آوری می شود. سپس نظرات مختلف را به سایر اعضاء گروه اطلاع داده ونظرات جدید جمع آوری می شوند. به این تریب همۀ اعضاءاز اطلاعات و نظریات یکدیگر مرتباً مطلع می شوند وبه اظهار نظر جدیدی می پردازند. از آنجا که در روش دلفی نظرات کتبی وانفرادی اعلام می شود، افراد گروه تحت تاثیر نظر اکثریت قرار نمی گیرند و آزادانه نظر واقعی خود را ابراز می دارند.



با ادامۀ جریان ارسال اطلاعات و نظر جوییهای جدید مدیر می تواند بر اساس نظریات گردآوری شدۀ همگن مبنایی برای پیش بینی به دست آورد. لازم به یادآوری است که روش دلفی بیشتر برای پیش بینیهای بلند مدت(بیشتر از دو سال)به کار می رود.